Bardzo dziwi mnie to, jak wiele wątpliwości wiąże się z budową i wykorzystaniem narzędzi internetowych. Przecież każdy z nas używa ich kilkanaście kilkadziesiąt razy dziennie. Przyzwyczailiśmy się tak bardzo do wykonywania czynności w Internecie, że trudno nam ocenić, co jest skomplikowanym oprogramowaniem, a co nie, gdyż wszystko, co widzimy to estetyczna strona www.

Jednocześnie wiele firm wręcz chełpi się tym, że wykorzystuje i rozwija tego typu narzędzia - a w rzeczywistości korzysta z prostej strony www. Zamętu dodają jeszcze platformy internetowe - i cała terminologia wydaje się dosyć skomplikowana. Jednakże tak nie jest. Czym więc jest owo tajemnicze oprogramowanie, które działa gdzieś tam w Internecie? I co ważniejsze czy warto za nie płacić i jak dużo? Zacznijmy od bardzo prostej definicji...

Narzędzie internetowe, to takie oprogramowanie, które przetwarza informacje, przy wykorzystaniu mocy obliczeniowej serwera i jest obsługiwane przez Internet, zarówno jeśli chodzi o sterowanie działaniem programu jak i obsługę wyników jego działania.

Dlaczego wykorzystuje się serwer?
Z dwóch powodów. Po pierwsze chodzi o mobilność – narzędzia internetowe są dostępne z każdego zakątka świata, przy wykorzystaniu dowolnego urządzenia podłączonego do internetu. Drugim powodem jest moc obliczeniowa serwerów – dzięki której – na przykład: bardzo skomplikowane obliczenia uzyskuje się szybko i bezbłędnie. Z drugiej strony popularność netbooków, tabletów i innych MID (Mobile Internet Device), które nie grzeszą wydajnością spowodowała konieczność „przeniesienia” operacji, które obciążają komputer właśnie do Internetu. I tak możemy już edytować dokumenty w internecie, wykonywać skomplikowane symulacje, tworzyć grafikę, czy grać – a wszystko dzięki narzędziom internetowym.

Narzędzia internetowe TO NIE strony www!
Do obsługi narzędzi internetowych wykorzystuje się najczęściej przeglądarkę www. Takie oprogramowanie jest łatwo dostępne i pozwala na wygodna kontrolę takich aplikacji. Niestety takie rozwiązanie powoduje, że narzędzia internetowe są bardzo często mylone ze stronami www. To trochę tak jakby pomylić cały samochód, z samym lakierem na nadwoziu. Strona internetowa służy tylko do wyświetlania informacji natomiast narzędzia internetowe służą do ich pozyskiwania i przetwarzania. Narzędzia internetowe mogą być także obsługiwane przez specjalnie stworzoną aplikację - z pominięciem strony www - ten sposób wykorzystuje się czasem w bankowości elektronicznej.

Przykład: Jeżeli ograniczylibyśmy tę stronę wyłącznie do tego artykułu, to była by to zwykła strona internetowa – wyświetlamy informacje... Można je nawet edytować - i tu już zbliżamy się do definicji narzędzia internetowego. Jeżeli zmieniam tylko treść artykułu, to mam do czynienia ze zwyczajną stroną ALE jeżeli mój edytor stron (takie oprogramowanie nazywa się Content Management System – w skrócie CMS) sprawdzi pisownię, zaproponuje jakich słów kluczowych użyć, aby wyszukiwarki „polubiły” tworzoną treść oraz pozwoli na administrowanie wyświetlanymi obok niej reklamami, to mamy do czynienia z narzędziem internetowym. Po lewej stronie znajdziesz formularz zapisu do newslettera (możesz to zrobić już teraz!), za którym stoi całe narzędzie do e-mail marketingu.

Innymi popularnymi narzędziami internetowymi są sklepy internetowe – które obsługują cały proces zarządzania towarem, sprzedaż, płatności, reklamę itd...

Narzędzia internetowe są tworzone po to, aby ułatwić Ci wykonywanie Twojej pracy.
I choć możesz skorzystać z wielu gotowych narzędzi (takich jak na przykład Google Docs), to tak naprawdę opłaca się dostosować oprogramowanie dokładnie do Twoich wymagań. Nie oznacza to, że trzeba je będzie tworzyć od nowa. Można wykorzystać gotowe „klocki” - jednakże one wykonują świetnie to, do czego zostały zaprojektowane, to nie pasują do siebie tak jak Lego. Dlatego trzeba stworzyć interfejs – czyli taki mały program, który pozwoli się klockom połączyć w jedną, spójnie funkcjonującą całość.

Czy tworzenie narzędzi internetowych jest droższe od budowy stron internetowych?
Najczęściej tak, ale zależy to od stopnia komplikacji narzędzia. Na przykład popularne narzędzie do usuwania znaków specjalnych z tekstu (takich jak długie myślniki): wordoff.org, kosztowało mniej więcej tyle ile dobrze zaprojektowana strona www. Ale wróćmy do metafory samochodu - strona internetowa kosztuje tyle ile lakier. Narzędzie internetowe może kosztować tyle, co lakier (przecież do jego obsługi potrzebujemy trony www), podwozie i silnik.

Niestety firmy zajmujące się tworzeniem narzędzi internetowych w Polsce żerują na niewiedzy klientów. Można więc kupić proste narzędzie - nie warte swej ceny - za ogromne pieniądze. Z drugie strony instytucje odpowiedzialne za wdrażanie Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, często nie chcą fundować niczego więcej niż proste strony www. Dlatego poniżej przedstawiam prosty schemat oceny wartości narzędzia internetowego.

Każda odpowiedź TAK zwiększa WARTOŚĆ rozwiązania:

1. Czy tworzone narzędzie znacząco ułatwia/upraszcza skomplikowane zadania?
2. Czy tworzone narzędzie znacząco przyspiesza Twoją działalność? 
3. Czy tworzone narzędzie pozwala zautomatyzować wiele czynności wykonywanych przez Ciebie i współpracowników?
4. Nie można pozyskać i dostosować gotowego rozwiązania?
5. Czy tworzone narzędzie składa się z więcej niż jednego autonomicznego elementu (elementy nie pasują do siebie)?
6. Czy tworzone narzędzie obsługuje dane osobowe lub inne wrażliwe dane?
7. Czy tworzone narzędzie musi się komunikować z zewnętrznymi źródłami danych (np. inne serwisy internetowe)?
8. Czy tworzone narzędzie integruje różne urządzenia?
9. Czy tworzone narzędzie łączy różne systemy operacyjne?
10. Czy do obsługi narzędzia konieczna jest specjalna aplikacja (nie wykorzystuje się strony www)?
11. Czy autoryzacja (logowanie) powinna być zabezpieczona (szyfrowana)?
12. Czy rozwijane narzędzie powinno działać w więcej niż jednym języku?

Jednakże narzędzia internetowe są warte swojej ceny – jeśli są dobrze zaprojektowane – dlatego przy wyborze wykonawcy, koniecznie zwrócić uwagę na to, czy będzie nas obsługiwał doświadczony analityk i architekt oprogramowania.Takich pytań można by zadać o wiele więcej, jednakże te pozwolą Ci się zorientować ile warto zainwestować w tworzone rozwiązanie. Zasada jest prosta im więcej danych trzeba przetworzyć, im więcej zadań wykonać i im bardziej specjalistyczne są to zadania – tym więcej kosztuje takie oprogramowanie.

Istnieją jeszcze platformy internetowe - są to środowiska w których można uruchamiać aplikacje. Oznacza to, że platforma jest takim narzędziem internetowym, które stanowi środowisko dla innych narzędzi internetowych. Takie rozwiązanie mogą rozwijać tylko najwięksi gracze na rynku usług IT, ze względu na ogromną komplikację a więc koszty - aczkolwiek, dla dodania sobie splendoru wiele małych firm, szkół wyższych i innych instytucji chwali się posiadaniem platformy internetowe. Więc jeżeli ktoś Ci oferuje platformę internetową - uważaj!

Wróćmy do narzędzi internetowych. Moja firma jest zautomatyzowana w 70% i to jest dokładnie tyle ile potrzebuję - oczywiście nic nie zastąpi rozmowy przed szkoleniem, czy obecności trenera, ale takie rzeczy jak wysyłka kodów zniżkowych, czy e-maili promocyjnych, a nawet publikacja tego artykułu zostały wykonane przez narzędzie internetowe. A jak to jest w Twojej działalności? Jeżeli chcesz się dowiedzieć jakich narzędzi potrzebujesz zapraszam Cię na Web Coaching – tam właśnie dobierzesz sobie właściwe narzędzia internetowe do Twojej pracy.

Co w zamian? Dobrze dobrane narzędzie internetowe, pozwala zdjąć z Ciebie żmudną i często nudną pracę. Ponadto możesz je obsługiwać gdziekolwiek masz dostęp do internetu – koniec z przykuciem do biurka...

Powyższy artykuł dedykuję instytucjom wdrażającym Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka – żeby wreszcie zaczęły finansować prawdziwe i wartościowe narzędzia internetowe oraz Pewnemu Funduszowi, który zlecił wykonanie skomplikowanego narzędzia internetowego za kwotę, za którą z trudem można zbudować skuteczną stronę www. I jako podatnik apeluję – jeżeli oceniacie projekty, a nie znacie się na tym – zatrudnijcie fachowców...